Gevonden knipsels » Warmte

Dansen tegen de warmte

Joel — Fri, 20 Feb 2009 18:16:24 +0000

De woestijnhadedis (Meroles anchietae) heeft een speciale manier hoe hij om gaat met extreme hitte. Hij leeft in de Namibische woestijn. Hij moet rennend zijn voedsel zoeken, want het het zand van de woestijn is te heet om op te blijven zitten.
Als het toch te heet onder zijn voeten wordt voert hij een dansje uit. Hij tilt gelijktijdig een tegenovergestelde voor- en achterpoot op om die af te laten koelen. Daarna zijn de andere twee poten aan de beurt.
Wordt het zand te heet voor deze truc dan duikt de hagedis onder in het zand en zwemt naar beneden waar het koeler is.

Bron: http://www.natuurwetenschappen.be/museum/exhibitions/xtreme/flash/files/nl/index.html

De struisvogel tactiek tegen warmte

Joel — Wed, 18 Feb 2009 05:53:50 +0000

Als mensen het warm hebben gaan ze zweten, maar vogels hebben niet eens zweetklieren. Daarom gebruiken zij hun snavel om af te koelen. De struisvogel (Struthio camelus), die leeft in Afrika bij temperaturen van 40 graden Celcius, begint op het heetst van de dag begint spontaan te hijgen, wat de luchtstroom door zijn mondholte vergroot.
Het vocht in de mondholte verdampt wat hetzelfde verkoelende effect heeft als zweten. Het ‘koelhijgen’ van de struisvogel gaat tien keer zo snel als de normale ademhaling en heeft niets te maken met buiten-adem-zijn na inspanning.

Overleven in extreme weersomstandigheden

Joel — Mon, 16 Feb 2009 12:52:49 +0000

Sommige leefomstandigheden op de aarde zijn nogal extreem. Voor ‘gewone’ organismen zoals de mens zijn deze ongeschikt, maar voor bepaalde superspecialisten voelen zulke extreme omstandigheden normaal aan. Zij kunnen leven in het duister van de diepzee, in de hete droge woestijn, in het hooggebergte of op de ijskappen aan de polen.
Als mens zouden wij er zonder extra bescherming en hulpmiddelen niet kunnen overleven. Kijk, luister, voel en ontdek door middel van foto’s, filmpjes, experimenten en interactieve spelletjes hoe extreme natuur jou beïnvloedt.

In een tijdelijk tentoonstelling in het museum voor natuurwetenschappen in Belgie (Brussel) maak je het allemaal mee. De tentoonstelling loopt van 15 oktober 2008 tot 30 augustus 2009. Ze is vooral gericht op jongeren tussen 8 en 15 jaar, maar is ook ideaal voor familiebezoeken met jong en oud. De uitleg is beschikbaar in het Nederlands, het Frans en het Engels.

Je ervaart zelf hoe het is om in deze gebieden te leven: vlij je tegen de ijsmuur, steek je hand in de windtunnel of beklim de Mount Everest als een echte avonturier. Probeer de dorst van een kameel te lessen of meet je longvolume en vergelijk dit met mensen die in het hooggebergte leven. Probeer je in te leven in een vleermuis die motten vangt in het donker. Zwemmen in water van – 2 °C zouden wij niet zo snel doen. Kom er achter hoe het kan dat een Antarctische kabeljauw dat wel volhoudt. Op zandstranden kun je ‘s zomers je voeten fink branden. Trek je schoenen uit en leer de trucs die woestijndieren gebruiken zodat zij hun voeten niet verbranden. Overleef jij deze tentoonstelling wel?

Links
De link naar de expositie
Het ‘didactisch dossier’ met veel van de teksten (ook lokaal)
Een aantal ‘werkbladen’ die je kunnen helpen beter te onthouden wat je hebt geleerd (Lokale kopie van het werkblad van Xtreme tentoonstelling)
Meer informatie over overleven in extreme situaties